Rozwiń/zwiń wszystkie
Rozwiń/zwiń wszystkie
Aktualności
XXI OFPH ŚPIEWOGRANIEC
 
2014-01-13 22:39:22
Relacja LIVE z XX OFPH ŚPIEWOGRANIEC
 
2013-02-22 22:54:13
Kronika

Sztandar dla harcerek (2015-09-25 - 2015-09-27)

2015-10-02 13:22 dodane przez: Marek Bieżanowski

We wrześniu 1918 roku uczeń 6 klasy gimnazjalnej z Krakowa Henryk Lichtenstein mieszkający z rodzicami w Skawinie skrzyknął grupkę chłopaków, aby uformować z nich drużynę skautów. Wstąpiło do niej 14 chłopców wśród nich: Jan Palichleb, Tadeusz Słomka, Zdzisław Pachoński, Marian Jaworski, Adam Hachorkiewicz, Władysław Lorek, Jan Ocetkiewicz, Józef Romek, Czesław Ocetkiewicz, Emil Szklarski, Tomasz Abramski i Olek Jodłowski. W domu rodziców przy ul. Krakowskiej 3 Henryk Lichtenstein dostał 2 pokoiki na harcówkę. Został harcmistrzem i zajął się organizacją drużyny, załatwiając wszelkie sprawy w Krakowie i informując o utworzeniu w Skawinie drużyny skautów. Przyjął od chłopców przyrzeczenie. Nazwali się „Czarne Wilki”. Zbiórki odbywali 2 razy w tygodniu. Podczas nich wykonywali ćwiczenia wojskowe, wycieczki z podchodami na Falbówki, w stronę Tyńca, Radziszowa i Bukowia. W niedziele w jednym szeregu szli do kościoła na mszę świętą. Umundurowali się w cywilne ubrania i czapki maciejówki, które uszył krawiec Wojtylak. Mieli też drążki długości ok. 2 metrów. Jesienią 1920 roku rodzina Lichtensteinów opuściła Skawinę. Henryka Lichtensteina zastąpił Jan Palichleb, najstarszy dziś znany skawiński harcerz, który zmarł 30 października 2003 roku w wieku 95 lat. Zbiórki teraz odbywały się w stodole w pobliżu jego domu. Nie było mu łatwo prowadzić drużynę rówieśników, mając tyle doświadczenia co oni. Po rozkwicie gniazda, gdy Naczelnikiem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” został Józef Grzywa pierwsza drużyna skautów z końcem 1920 roku w komplecie wstąpiła do „Sokoła”. Przed 1939 rokiem w Skawinie istniały następujące drużyny harcerskie: jedna drużyna chłopców oraz drużyna dziewcząt, prowadzona przez druhnę Michalik i gromada zuchów o godle „Grzybowe ludki”, którą prowadziła druhna Irena Oliwianka (urodzona 20 X 1911 r., w czasie okupacji żołnierz ruchu oporu. Aresztowana w listopadzie 1941 roku, wywieziona do obozu w Oświęcimiu dnia 30 V 1942 roku. Więźniarka polityczna obozu koncentracyjnego Auschwitz nr 7564, gdzie zginęła 3 XII 1942 roku). Na terenie miasta Skawiny Związek Harcerstwa Polskiego wznowił swoja działalność zaraz po wyzwoleniu, na wiosnę 1945 roku. Zapoczątkowany w Skawinie ruch harcerski wspomagany był przez ludzi zaangażowanych w patriotyczne wychowanie młodego pokolenia, na wypróbowanych zasadach przedwojennego harcerstwa. Byli to przede wszystkim rodzice tych dziewcząt i chłopców. Na wiosnę 1945 roku powstaje pierwszy zastęp harcerski „Wodzirejów”, który zorganizował student, Harcerz Orli Bogusław Pająk, mieszkaniec Skawiny. Zastęp ten należał organizacyjnie do 63. Drużyny Harcerskiej w Krakowie. Harcerze tego zastępu Bogusław Pająk, Ryszard Pietraszek, Aleksander Ryll i Jan Kowalówka, wzięli udział w obozie harcerskim zorganizowanym przez Krakowską Komendę Chorągwi. Obóz znajdował się w Jabłonce na Orawie, nad rzeką Czarna Orawa. Już 29 czerwca 1945 roku powstaje pierwsza drużyna harcerska – 61. Drużyna Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki, a nominację drużynowego otrzymuje z hufca Krakowskiego druh Bogusław Pająk, zwany przez harcerzy „Bob”. Przybocznym został druh Ryszard Pietraszek. Drużyna składała się z czterech zastępów. W roku szkolnymm1945/1946 następuje dalsze ożywienie harcerstwa. Na szeroka skalę, podnosząc do imponującej ilości i jakości, zorganizował w roku 1946, harcerstwo w Skawinie podharcmistrz Stanisław Ekert, przedwojenny instruktor, harcerz ze Śląska, który osiedlił się w Skawinie po wojnie. Powstały nowe drużyny harcerskie: 73. Drużyna „brązowych” im. Księcia Józefa Poniatowskiego, która liczyła około 30 harcerzy z terenu Korabnik, 74. Drużyna „niebieskich” im. Kazimierza Pułaskiego oraz 75. Drużyna „czarnych” im. Stefana Czarnieckiego. Powstała także w Skawinie Gromada Zuchowa, którą prowadził druh Stanisław Muszyński, oraz drużyna harcerek, której drużynową była druhna Stanisława Sikorska. Drugą drużynę harcerek zorganizowała i prowadziła druhna Emilia Gdula (Sznajder). Drużyna ta przyjęła nazwę „Młody Las”. Dla upamiętnienia pierwszej drużynowej żeńskiej drużyny harcerki za patronkę drużyny przyjęły Olgę Drahonowską. Po roku 1947 harcerstwo zaczęło być ostro indoktrynowane przez władze komunistyczne, z harcerstwa odchodzą znani i lubiani instruktorzy. Jedni odchodzą sami, bo nie mogą pogodzić się z nowym kierunkiem działalności harcerskiej, drudzy zaś zostali zwolnieni, ponieważ nie „nadawali się” do pracy w nowej rzeczywistości. Zrodził się też gest oporu. Druh Władysław Zieliński „Dżunglista” zabrał portrety Baden Powella i Andrzeja Małkowskiego oraz drewniany harcerski krzyż. Druh Sylwester Sadek zabrał dokumentację. Wszystko to harcerze ukryli w prywatnych domach. Urząd Bezpieczeństwa uderzył w listopadzie 1949 roku, harcerzy objęły liczne aresztowania, działalność harcerska zamarła. Nastał wreszcie rok 1956. Po śmierci Józefa Stalina nastąpiła odwilż polityczna. W tym czasie Ryszard Pietraszek zorganizował w Skawinie od nowa tradycyjne skautowskie harcerstwo. Powstało kilka drużyn dziewcząt i chłopców. Dziewczętami zajęły się druhny Halina Wyrwa i Emilia Gdula. Ponownie zaczęła ponownie działalność 2 ŻDH „Młody Las”. Drużyny harcerskie istniały tylko kilka lat. Likwidacja ich nastąpiła wskutek nacisków i niesprzyjającego klimatu politycznego. Po reformie administracyjnej kraju utworzono w Skawinie Komendę Hufca ZHP. Na podstawie Rozkazu L 11/75 z dnia 18 VIII 1975 roku Komendanta Chorągwi Krakowskiej ZHP im. Tadeusza Kościuszki Hufcowym w Skawinie został Piotr Całusiński. W 37. rocznicę bitwy o Monte Cassino, 18 maja 1981 roku, w Skawinie powstał Krąg Instruktorski „Czerwony Mak” im. Bohaterów Monte Cassino. Dzięki życzliwości władz Skawiny i sponsorów harcerze uzyskali lokum w piwnicy bloku nr 6 przy ul. Słonecznej. Tam własnym kosztem i staraniem urządzili harcówkę, miejsce zbiórek. Przy Kręgu rozpoczęły działalność drużyny harcerskie, a wśród nich reaktywowano działalność 2 Żeńskiej Drużyny Harcerek „Młody Las” im. Olgi Drahonowskiej. W roku 2015 harcerki pomyślnie zrealizowały zadania kampanii sztandarowej i uzyskały prawo posiadania własnego sztandaru. Uroczystości jego wręczenia odbyły się podczas XII. Zlotu Harcerstwa Powiatu Krakowskiego z okazji 80-tej rocznicy śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego. Dzięki staraniom Naczelnika PH 122 Skawina Matką Chrzestną sztandaru została Krystyna Małkowska-Żaba, wnuczka Andrzeja i Olgi Małkowskich. W dniu 25 września 2015 roku przyjechała ona do Skawiny. Na początek wizyty w Ratuszu odbyło się spotkanie z Burmistrzem Miasta i Gminy Skawina. Potem Druhna Krystyna złożyła wizytę w harcówce przy ul. Słonecznej 6. Zwiedziła Harcerską Izbę Pamięci Narodowej Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie im. gen. Władysława Andersa. Z zainteresowaniem oglądała zgromadzone przez skawińskich harcerzy pamiątki dotyczące walk polskich żołnierzy na wszystkich frontach świata i martyrologii narodu polskiego. Potem spotkała się z pierwszymi drużynowymi 2 ŻDH „Młody Las” z lat 40-tych i seniorami skawińskiego harcerstwa. Zaprezentowali oni pamiątki i opowiedzieli o początkach harcerstwa w Skawinie. Przy oglądaniu pamiątek i wspomnieniach czas szybko mijał. W dniu 26 września 2015 roku odbyły się główne uroczystości. Przyleciał na nie także syn Druhny Krystyny, prawnuk twórców polskiego harcerstwa. Uroczysty apel odbył się w Zespole Placówek Edukacyjno - Opiekuńczo – Wychowawczych w Wielkich Drogach, gdzie stacjonowali uczestnicy Zlotu. Podczas apelu wbito pamiątkowe gwoździe do sztandaru. Oczywiście pierwszy z nich wbiła Matka Chrzestna. Kapelan „Czerwonego Mak” dokonał poświęcenia sztandaru, a następnie Matka Chrzestna w asyście pierwszych drużynowych „Młodego Lasu” wręczyła nowy sztandar pocztowi z drużyny im. Olgi Drahonowskiej. Druhna Krystyna została też odznaczona Honorową Odznaką Niezależnego Związku Harcerstwa „Czerwony Mak”. Po apelu zwiedzono harcówkę działającej w Wielkich Drogach drużyny im. „Kurierów Tatrzańskich”. Potem z uwagi na pogodę (lał deszcz) odbyło się spotkanie przy blasku świec. Wszyscy wspólnie śpiewali harcerskie piosenki, a Druhna Krystyna Małkowska wygłosiła gawędę. Spotkanie zakończyło się w Braterskim Kręgu. Dzień zakończył wspólny poczęstunek przygotowany przez Dyrekcję Placówki. Dzień 27 września 2015 roku to dzień podążania śladami patronki. Na początek delegacja udała się na cmentarz przy ul. Nowotarskiej w Zakopanem. Tam przy grobie Olgi Małkowskiej i symbolicznym grobie Andrzeja harcerki zaciągnęły honorową wartę. Rodzina złożyła kwiaty, a harcerze zapalili na grobie znicze. Po pamiątkowym zdjęciu wszyscy udali się do pobliskiego Gimnazjum nr 2 im. Olgi i Andrzeja Małkowskich. Tam mieści się Muzeum Małkowskich prowadzone przez Leszka Dalla. Dzięki jego pomocy delegacja mogła zwiedzić ekspozycję i zapoznać się z fragmentem życia twórców polskiego harcerstwa. Dalsza droga prowadziła do Sromowcy. Tam wszyscy zwiedzili Izbę Regionalną w której trwa pamięć o Druhnie Oleńce, a potem udali się do Cisowego Dworku stworzonego przez Olgę Małkowską. W Watrze zasiedli przy płonącym kominku aby wspólnie pośpiewać i zintegrować się z miejscowa drużyną harcerek. Wizytę zakończył obiad i potem już wyruszono w drogę powrotna do Skawiny. I tak zakończyły się uroczystości wręczenia sztandaru. Uczestnicy rozjechali się obiecując sobie spotkać się jeszcze kiedyś ponownie.

Część historyczna oparta na książce „Skawina. Zarys dziejów” pod redakcją Romana Świątka. Wyd. Skawina 2006.

 
Ostatnie 5 zdjęć dodanych do tego wydarzenia
komentarzy: 1
komentarzy: 1
komentarzy: 1
komentarzy: 1
komentarzy: 1
Komentarze
0.010886192321777